Blogi

środa, 24 czerwiec 2015 20:55

Droga żelazna

Napisał
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

         W tym roku mija 170 lat od otwarcia pierwszego odcinka linii kolejowej łączącej Warszawę z granicą zaboru austriackiego. Długa na 327 km trasa była wówczas najdłuższą jednorazowo budowaną linią na Starym Kontynencie.

 

 

     Pierwsze pomysły budowy linii kolejowej na tej trasie sięgają lat 30. XIX w. Głównymi inicjatorami tego przedsięwzięcia byli Henryk Łubieński i Piotr Steinkeller. O sprawie pisał w 1859 r. „Tygodnik Ilustrowany” (pisownia oryginalna):

     Projekt wspomnianej drogi sięga roku 1834, i należy się Henrykowi Łubieńskiemu, vice-prezesowi banku polskiego, wówczas górnictwem rządowem kierującemu. Głównem jej zadaniem było z razu ułatwienie przewozu płodów górniczych, mianowicie zaś węgla kamiennego.

     Natura uposażyła południowo-zachodnią stronę ziemi naszej tak potężnemi pokładami węgla, na jakie dotąd nigdzie jeszcze nie natrafiono; a jednakże, kiedy w innych krajach materyał ten stał się źródłem bogactw i dzwignią tegoczesnej cywilizacji, u nas przeciwnie, przy braku odpowiednich kommunikacyi użytek węgla ograniczał się do miejscowych zakładów górniczych, a po za ich obrębem był wcale nieznany. Silne i gorące uczucie potrzeby zaradzenia tak szkodliwemu dla kraju zaniedbaniu, natchnęło H. Łubieńskiego myślą założenia drogi szynowej z Warszawy do kopalń węgla, jako mogącej najdzielniej wpłynąć na upowszechnienie w kraju tak użytecznego paliwa. Ze zwykłym sobie zapałem zbierał on [H. Łubieński – przyp. red.] i gromadził wszechstronne ku temu wiadomości, zarządził przygotowanie potrzebnych do projektu planów; a uzyskawszy wkrótce dla swojego przychylną opinią: władzy wyższej, z jej upoważnienia wysłał zagranicę w 1836 roku inżyniera Stanisława Wysockiego, w celu zbadania istniejących lub w budowie będących dróg żelaznych.

 

 

      W 1839 r. powstało Towarzystwo Akcyjne Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej i rozpoczęto pierwsze prace budowlane. W międzyczasie towarzystwo zdążyło zbankrutować, ale w jego miejsce powołano Zarząd Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej i z pomocą banku rosyjskiego udało się kontynuować budowę. Ciekawostką jest fakt, że budowie drogi i w ogóle wprowadzeniu na tereny zaborów kolei jako środka transportu towarzyszyło wiele niechęcie ze strony społeczeństwa. Uważano, że jazda koleją może się kończyć utratą zdrowia lub nawet życia i że pociąg jest wymysłem Szatana. Mało tego, sądzono, że hałas towarzyszący jadącym pociągom wystraszy krowy i przestaną one dawać mleko. Być może dałoby się tego uniknąć, bo pierwotnie na linii zamiast przez parowóz tabor miał być ciągnięty przez konie. Szczęśliwie postęp przemysłowy zrobił swoje i nastąpił dynamiczny rozwój kolei w całej Europie.

       W 1844 r. udało się zbudować pierwszy odcinek trasy. Przejazd inaugurujący linię odbył się 28 listopada 1844 r. Pociąg pojechał z Warszawy do Pruszkowa i z powrotem (czas przejazdu tam: 26 min., z powrotem: 20 min.), a najważniejszym pasażerem był carski namiestnik Iwan Paskiewicz. Budowę wszystkich odcinków ukończono 4 lata później. Na ponad 327 km drogi utworzono 27 stacji. Co ciekawe, rozstaw osi wynosił zachodnioeuropejskie 1435 mm, a nie jak w carskiej Rosji 1524 mm. Do przewożenia dużych bagażów oraz bydła czy koni stosowano oddzielne wagony.

       Najciekawszym przystankiem z zaprojektowanych 27 był warszawski Dworzec Wiedeński. Autorem budynku był Henryk Marconi, a sam budynek został zaprojektowany w ulubionym stylu Marconiego, neorenesansie. Dworzec z daleka miał przypominać dwa przylegające do siebie parowozy. Stał (mniej więcej) w miejscu dzisiejszej stacji I linii metra Centrum do roku 1944, a ostatni relikt przy Chmielnej został rozebrany w roku 2013.

 

Dworzec Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej

      Linia warszawsko-wiedeńska dała początek wielu nowym przedsięwzięciom kolejowym, między innymi dużo młodszej warszawskiej kolei średnicowej, ale to temat na oddzielny wpis.

 

Czytany 1539 razy Ostatnio zmieniany środa, 24 czerwiec 2015 21:13

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Newsletter








Bądź na bieżąco!

Jeśli chcesz otrzymywać informacje o wydarzeniach i eventach organizowanych przez PW w Twoim mieście: 
Wyślij sms na numer 4301 (koszt jak za jednego smsa) o treści:
PWWARSZAWA  
PWKRAKOW

Usługa jest całkowicie darmowa!
Niebawem uruchomimy kolejne miasta!

Wesprzyj nasze działania

Mamy pomysły na wiele akcji, rekolekcji, warsztatów i wydarzeń skierowanych 
do mężczyzn którzy:

* pragną żyć pełnią swej męskości
* nie boją się wyzwań
* stawiają sobie wysokie cele


POMÓŻ nam je zrealizować i wesprzyj nas

Szybki przelew online:

PayPal:

 

Odwagi! Dzielny Wojowniku!

 

PRZYŁĄCZ SIĘ



Napisz do nas:

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.